İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri

İş Hijyeni Ölçüm

İş Hijyeni Ölçüm Test ve Analizi kısaca neydi? Çalışanların sağlığını kısa veya uzun süreli etkileyen veya etkileyebilecek her türlü biyolojik, fiziksel ve kimyasal etmenlerin niteliğinin ve niceliğinin belirlenmesine yönelik gerçekleştirilen ölçümlerdi.

İş Hijyeni Ölçüm faaliyetleri meslek hastalıkları ve iş kazalarının önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Değerlendirme ve ölçüm sonuçları, gerektiğinde kullanılmak ve iş müfettişlerinin denetimlerinde istenildiğinde gösterilmek üzere uygun bir şekilde saklanır.

Hiyerarşi

Sonra bir hiyerarşiden bahsettik ne dedik? En başta İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’n 10. Maddesi işverenlere şöyle bir sorumluluk veriyor. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamının ve çalışanların maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik ölçüm, incelemelerin yapılmasını sağlar diyor.

Sonra biraz daha özele indiğimizde İş Hijyeni Ölçüm Test ve Analiz Laboratuvarları Hakkında Yönetmelik’e geçiyoruz. Burada da İşveren, işyerinde bulunan ve kullanılan maddelerin zararlı etkilerinden çalışanları korumak zorunda olduğu. Bu kapsamda hem ortama hem de kişisel maruziyetlere yönelik ölçüm, test, analizlerin yetkili bir laboratuvara yaptırmakla yükümlü olduğunu bizlere söylüyor.

Çalışanların Gürültü İle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik

Burada ölçümlerin zorunlu olduğunu, bu zorunluluğun kanunda belirtildiğini ve yönetmeliklerle de desteklendiğini öğrendik.

İş Hijyeni Ölçümünü Ne Zaman Yapılır?

Peki ne zaman yaptırılacak bu ölçümler, Risk değerlendirmesi gerçekleştirilirken ve yenilenirken gerekli görülen hallerde fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlike kaynaklarının durumu ortam ve kişisel maruziyet ölçümü ile tespit edilir.

Diğer taraftan yenilemeye baktığımızda ise İş Hijyeni Ölçümlerinin tekrar edilmesiyle ilgili belirlenmiş bir periyodun olmadığını görüyoruz. Yönetmelikte ölçümlerin tekrar edilmesi gereken durumlara bakmamız gerekirse

  • İlki işyeri ortamında ya da kişisel maruziyet düzeyinde bir değişiklik olursa şayet ölçümler yenilenebileceğini söylüyor.
  • İkinci durum ise işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının gerekli görmesi halinde de İş ölçümlerin tekrarlanabileceği belirtilmiştir.
  • Üçüncü durum ise dış denetimlerde istenmesi halinde yenilenebileceği ifade edilmiştir.

Maruziyet Ölçümü ile Ortam Ölçümü Arasındaki Fark Nedir?

İş Hijyeni Ölçüm faaliyetlerinden Maruziyet ölçümleri, işyerindeki bir çalışanın hangi fiziksel risk etmenine, hangi seviyede ve ne kadar süreyle maruz kaldığını görmemiz sağlar. Ayrıca bunun mevzuatlarda belirtilen sınır değerler ile karşılaştırılmasına imkan tanır.

Diğer taraftan, ortam ölçümlerine, baktığımızda ise yasal mevzuatımızda sınır değerler ile karşılaştırılmasının daha kısıtlı olduğunu ancak işyerine ait yoğunluk haritası çıkartılmasında faydalı olduğunu görüyoruz.

Genel Olarak Ölçümler

Dünyada ve ülkemizde, sanayinin gelişmesi ve makineleşmenin artmasıyla beraber birçok sağlık ve güvenlik riski de ortaya çıkmıştır. Çalışanlar fiziksel ve kimyasal etkenlere maruz kalmaktadır. Burada bunların başlıcalarına değinmeye çalıştım.

Genel olarak bu riskler kaynağında yok edilebiliyorsa kaynağında yok edilmeli ya da sınırlandırılmalı. Edilemediği durumlarda ise kişisel  koruyucu donanımlar tercih edilmelidir.

Gürültü Ölçümü

Gürültü çalışanların en çok maruz kaldığı fiziksel risk etmenlerinin başında gelmektedir.  Çalışanın dikkatini bozarak iş kazasına sebep olabildiği gibi, işitme kaybı ve ruh sağlığını bozması gibi meslek hastalıklarına da sebep olabilmektedir.

Gürültü İstenmeyen sesler olarak tanımlanır. Gürültü genellikle işitme duyusuna zarar veren yüksek sesle ilişkilendirmektedir. Yüksek ses, insan sağlığını etkilemesine rağmen her zaman gürültü olarak algılanmayabilir, örneğin konser sırasında yüksek müzik bizi rahatsız etmeyebilir.  Dolayısıyla gürültü birazda subjektif bir kavramdır ve belirli bir anda herhangi bir istenmeyen ses olarak tanımlanabilir. Yani şöyle söyleyebiliriz her gürültü bir sesken, her ses gürültü değildir.

Gürültü Maruziyeti

Bu değerler maruziyetin 8 saatlik zaman ağırlık ortalamasıdır ve değerlerin belirli anlamları vardır. Mesela en düşük maruziyet eylem değeri aşıldığında, işveren, kulak koruyucu donanımları çalışanların kullanımına hazır halde bulundurmak zorundadır. En yüksek maruziyet eylem değerlerine ulaştığında ya da bu değerleri aştığında, ise kulak koruyucu donanımların çalışanlar tarafından kullanılmasını sağlamak zorundadır.

Maruz kalınan gürültü seviyesi maruziyet sınır değeri olan 87 desibeli hiçbir durumda aşamalıdır. Yani çalışan bu maruziyetin tespitinde çalışanın kullanmakta olduğu kişisel kulak koruyucu donanımların koruyucu etkisi de dikkate alınır

Maruziyet sınır değerleri uygulanırken, çalışanların maruziyetinin tespitinde,.

Yeterli ölçümle tespit edilen haftalık gürültü maruziyet düzeyi, 87 dB(A) maruziyet sınır değerini aşamaz.

Günlük gürültü maruziyetinin günden güne belirgin olarak değiştiği durumlarda ise günlük gürültü maruziyet düzeyi yerine, haftalık gürültü maruziyet düzeyi kullanılır.

Tepe(anlık) ses basıncı

Gürültü maruziyet değerleri, gürültüye uzun süre maruz kalmanın etkilerinin değerlendirilmesini sağlar. Peki kısa süreyse bu maruziyet? İşte kısa süreli olarak maruz kaldığı anlık maksimum gürültü seviyesine Tepe ses basıncı denir. Çok yüksek seslere anlık olarak maruz kalmanın etkilerinin değerlendirilmesini sağlar.

Ölçümleri gerçekleştirirken özellikle ölçülecek olan gürültünün niteliği, çevresel faktörler ve ölçüm cihazının nitelikleri işte kalibrasyon ayarları gibi etkenler dikkate alınır bu şartlara uygun olmalıdır.

Ses seviye ölçerler ve dozimetreler olmak üzere ses düzeyini ölçmek için kullanılan iki çeşit cihaz mevcuttur.

Ses seviye ölçerler, kullanıcıya ses seviyesini doğrudan okuma fırsatı verir. Genelde daha doğru sonuç verir çünkü deney personeli ölçüm süresince ölçüme nezaret eder.

Dozimetreler ise genelde kişisel gürültü maruziyeti ölçer olarak da bilinir.  Bu cihaz çalışanların üzerine takılması için tasarlanmıştır. Genelde çalışanın çok hareketli olduğu durumlarda kullanılıyor. Bu cihazlarda ayrıca Mikrofonla uyumlu bir rüzgarlık ile ses kalibratörü olması gerekiyor. Bu  kalibratör ölçümün sağlıklı sonuç verebilmesi adına önemli ekipmandır.

Titreşim Ölçümleri

Uzun süreli titreşim maruziyeti meslek hastalıklarına sebebiyet verebilmektedir. En yaygın bilinen örneği Mesleki Raynaud Fenomeni olan meslek hastalığı “el-kol titreşimi”nin yoğun olduğu çalışma alanlarında görülebilir. Bunun dışında uzun titreşim maruziyeti kas, sinir ve kemiklere de etki edebilmektedir. Bütün bu bilgilerin ışığında çalışan titreşim maruziyetini tespit etmek ve önlem almak önem kazanmaktadır.

Titreşimle ilgili yönetmeliğimiz Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik’tir bu yönetmelikte titreşim ölçümlerine atıf yapılmakta ve uyulması gereken limit değerler belirtilmektedir.

Maruziyet sınır değerleri ve maruziyet eylem değerlerine bakarsak;

a) El-kol titreşimi için; (mekanik testere kullanan kişi)

1) Sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet sınır değeri: 5 m/s2.

2) Sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet eylem değeri: 2,5 m/s2.

b) Bütün vücut titreşimi için; (traktör kullanan kişi)

1) Sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet sınır değeri: 1,15 m/s2.

2) Sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet eylem değeri: 0,5 m/s2.

Aydınlatma Ölçümleri

Aydınlatma bir yüzey üzerinde birim alan başına düşen toplam ışık miktarına denmektedir. Birimi lüks’tür Aydınlatma çalışma alanlarının yanı sıra işletme içerisindeki tüm yürüme ve geçiş yollarında dikkat edilmesi gereken bir önemli bir konudur. Zira iş yerlerindeki yaralanmaların bir kısmı yetersiz aydınlatmalardan kaynaklıdır.

Bu konuda, İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik İşyerlerinin gün ışığıyla yeter derecede aydınlatılmış olması esastır ifadesi bulunmaktadır. İşin konusu veya işyerinin inşa tarzı nedeniyle gün ışığından yeterince yararlanılamayan hallerde ise, suni ışıkla uygun ve yeterli aydınlatma sağlanmalıdır Yönetmeliğe göre.

VOC Ölçümleri

VOC iç ortam havasında buhar halinde bulunan organik bileşikleri ifade eder. Bunlara Uçucu Organik Bileşikler denir. Aseton, Benzen, Etilen en yaygın örnekleridir.

Bunlar düşük maruziyetlerde uyuşukluk, baş ağrısı ve yorgunluk gibi semptomlarla kedini belli eder. Maruziyetin kronik hale gelmesi ile kanserojenik etkiler bile görülebilmektedir.

Bu konuda yol göstericimiz;

Kimyasal maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik,

Kanserojen ve Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik gibi referans  alacağımız yönetmelikler bunmaktadır.

Elektriksel Kontrol ve Ölçümler

Elektrik tesisatlarındaki hatalar ve kusurlar bir işyerlerindeki en önemli tehlike kaynaklarından biridir. Elektrik tesisatının uygun şekilde bakım ve kontrollerin gerçekleştirilmemesi nedeniyle çok sayıda yaralanmalı ve ölümlü olay meydana gelmektedir.

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’ne göreElektrik tesisatlarının periyodik kontrolleri 1 yılı geçmeden gerçekleştirilmelidir.

Elektrik tesisatı görsel ve fonksiyonel olarak kontrol edilmektedir. Topraklama değerleri ölçülmekte, yalıtımlar ve bağlantılar kontrol edilmektedir.

Özellikle yaşlı binalarda elektrik panolarında ısınma tehlikesiyle karşılaşıyoruz. Bunlara kaşı özellikle termal kamera ile ısı tespitlerinin yapılması son derece önemlidir.

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir