Emzirme Odası ve Kreş Açma Zorunluluğu 2026 | 100-150 Kadın Çalışan

Emzirme odası ve kreş açma zorunluluğu nedir? 100-150 kadın çalışan için şartlar, 150’den fazla çalışan için kreş yükümlülüğü ve mevzuat detayları.

İşyerlerinde kadın çalışanların gebelik ve emzirme dönemlerinde çalışma koşullarının korunması, iş sağlığı ve güvenliği açısından önemli bir konudur. Bu kapsamda işverenlerin yalnızca gebe ve emziren çalışanların çalışma şartlarını düzenlemesi değil, belirli sayıdaki kadın çalışanın bulunduğu işyerlerinde emzirme odası ve çocuk bakım yurdu oluşturması da gerekebilir.

Türkiye’de bu konu başta 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu olmak üzere, Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik kapsamında düzenlenmiştir.

Özellikle “Emzirme odası kaç kadın çalışanda zorunlu?”, “İşyerinde kreş açmak zorunlu mu?”, “150 kadın çalışan için kreş zorunlu mu?” ve “Kamu kurumlarında emzirme odası zorunlu mu?” soruları işverenler ve İSG profesyonelleri tarafından sıkça merak edilmektedir.

Emzirme Odası Nedir?

Emzirme odası, çalışanların çocuklarını emzirebilmeleri ve gerekli bakım ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri amacıyla işyerinde oluşturulan özel alandır.

Mevzuatta belirlenen kadın çalışan sayısına ulaşılması halinde işveren açısından emzirme odası oluşturulması bir yükümlülük haline gelebilir.

Bu uygulamanın temel amacı, çalışanların doğum ve emzirme dönemlerinde çalışma hayatından kopmadan çocuklarının bakım ve beslenme ihtiyaçlarını karşılayabilmelerine olanak sağlamaktır.

Emzirme Odası Açmak Zorunlu mu?

6331 sayılı Kanun kapsamındaki işyerlerinde, ilgili yönetmelikte belirtilen şartların oluşması halinde emzirme odası oluşturulması zorunludur.

Yaşları ve medeni durumları dikkate alınmaksızın 100 ile 150 arasında kadın çalışan bulunan işyerlerinde emzirme odası kurulması gerekir.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta, yalnızca işyerindeki belirli bir bölümde çalışan kadınların değil, mevzuatta belirtilen kapsam doğrultusunda işverenin aynı belediye ve mücavir alan sınırları içerisindeki işyerlerinde çalışan kadınların toplam sayısının dikkate alınmasıdır.

Kaç Kadın Çalışanda Emzirme Odası Zorunlu?

Genel kural şu şekilde özetlenebilir:

100-150 kadın çalışan: Emzirme odası kurulması gerekir.

150’den fazla kadın çalışan: Çocuk bakım yurdu kurulması gerekir.

Bu nedenle “100 kadın çalışan olunca kreş zorunlu” şeklindeki ifade doğru değildir. 100-150 kadın çalışan arasındaki işyerlerinde söz konusu yükümlülük öncelikle emzirme odası açısından ortaya çıkmaktadır.

150’den Fazla Kadın Çalışan Varsa Kreş Zorunlu mu?

Kadın çalışan sayısının 150’den fazla olması halinde, işveren tarafından 0-6 yaşındaki çocukların bırakılabileceği çocuk bakım yurdu kurulması gerekir.

Bu yükümlülüğün amacı, çalışanların çocuklarının güvenli ve uygun koşullarda bakım hizmetinden yararlanabilmesini sağlamaktır.

Dolayısıyla kadın çalışan sayısının 150’yi aşması, işverenler açısından yalnızca emzirme odası bakımından değil, çocuk bakım yurdu bakımından da önemli bir eşiktir.

Kadın Çalışan Sayısı Nasıl Hesaplanır?

Emzirme odası veya çocuk bakım yurdu açma yükümlülüğünün belirlenmesinde önemli konulardan biri kadın çalışan sayısının nasıl hesaplanacağıdır.

Yönetmelik kapsamında değerlendirme yapılırken işverenin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan tüm işyerlerindeki kadın çalışanların toplam sayısı dikkate alınır.

Bu nedenle bir işverenin aynı belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde birden fazla işyeri bulunuyorsa, her işyerinin kadın çalışan sayısını ayrı ayrı değerlendirmek yerine mevzuatta belirtilen şekilde toplam çalışan sayısının dikkate alınması gerekir.

Örneğin aynı belediye sınırları içerisinde bulunan üç işyerinde;

• 50 kadın çalışan,
• 40 kadın çalışan,
• 35 kadın çalışan

bulunduğunu varsayalım.

Toplam kadın çalışan sayısı 125 olduğundan, mevzuatta belirtilen şartlar kapsamında emzirme odası açma yükümlülüğünün değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle işverenlerin yalnızca tek bir işyerinin çalışan sayısına bakarak karar vermemesi önemlidir.

Birden Fazla İşveren Ortak Emzirme Odası veya Kreş Açabilir mi?

Mevzuat, gerekli şartların oluşması halinde birden fazla işverenin ortaklaşa emzirme odası veya çocuk bakım yurdu kurmasına imkan tanımaktadır.

Bu uygulama özellikle aynı bölgede veya aynı çalışma alanında faaliyet gösteren birden fazla işveren açısından önemlidir.

Dolayısıyla her işverenin ayrı bir tesis oluşturması yerine mevzuatın izin verdiği çerçevede ortak bir çözüm oluşturulabilir.

Kreş İşyerinden Ne Kadar Uzak Olabilir?

Çocuk bakım yurdunun işyerine olan uzaklığı da mevzuatta önem taşıyan konulardan biridir.

Çocuk bakım yurdu işyerinden 250 metreden daha uzak bir mesafede bulunuyorsa, işverenin çalışanların çocuklarının yurda ulaştırılması için taşıt sağlama yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu nedenle yalnızca bir kreş veya yurt ile anlaşma yapılması yeterli olmayabilir. Yurdun işyerine uzaklığı ve ulaşım koşullarının da değerlendirilmesi gerekir.

İşveren Kreş Açmak Yerine Başka Bir Yurtla Anlaşabilir mi?

İşverenlerin yükümlülüklerini yerine getirmesinin tek yolu doğrudan kendi bünyelerinde çocuk bakım yurdu oluşturmak değildir.

Mevzuatta belirtilen şartlar çerçevesinde işverenler, kamu kurumlarınca yetkilendirilmiş yurtlarla anlaşma yaparak da yükümlülüklerini yerine getirebilir.

Bu uygulama özellikle kendi işyerinde bağımsız bir çocuk bakım tesisi oluşturmak istemeyen veya bunun için uygun fiziki şartları bulunmayan işverenler açısından önemlidir.

Ancak yapılacak anlaşmanın mevzuatta belirtilen şartları karşılaması gerekir.

Kamu Kurumlarında Emzirme Odası ve Kreş Zorunluluğu

Kamu kurumlarında çalışan gebe ve emziren kadınlar açısından konu biraz daha farklı bir mevzuat sıralaması içerisinde değerlendirilir.

Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmeliğin 5’inci maddesinde, uygulamada öncelikle çalışanın tabi olduğu ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

Çalışanın tabi olduğu özel mevzuatta konu hakkında hüküm bulunmaması halinde ise söz konusu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Bu nedenle kamu kurumlarında çalışan personel bakımından doğrudan yalnızca 6331 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik üzerinden değerlendirme yapmak doğru olmayabilir.

657 Sayılı Kanuna Tabi Kadın Çalışanlar

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında bulunan gebe ve emziren kadın çalışanlar açısından öncelikle 657 sayılı Kanun’da yer alan özel hükümler dikkate alınır.

657 sayılı Kanun’da konu hakkında özel bir düzenleme bulunmaması halinde ise 6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri gündeme gelir.

Bu nedenle kamu kurumlarının çalışma saatleri ve çalışma düzenlemelerini belirlerken ilgili mevzuatın tamamını birlikte değerlendirmesi gerekir.

Örneğin 657 sayılı Kanun’un 101’inci maddesinde, günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan Devlet memurlarının çalışma saat ve şekillerinin kurumlarca düzenleneceği belirtilmektedir.

Ancak kurumların kendi iç düzenlemeleri, yönetmelikte belirtilen “çalışanın tabi olduğu ilgili mevzuat” kapsamında özel bir kanun hükmüyle aynı şekilde değerlendirilemez.

Kamu kurumlarının yapacağı çalışma düzenlemelerinin öncelikle 657 sayılı Kanun’a ve personeli ilgilendiren diğer emredici mevzuata uygun olması gerekir.

Kamu Kurumlarında Kreş Açma Yükümlülüğü Nasıl Değerlendirilir?

Kamu kurumlarında çocuk bakım hizmetleri bakımından ayrıca Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Çocuk Bakımevleri Hakkında Yönetmelik hükümleri de önem taşımaktadır.

Devlet memurlarının çocukları için açılacak çocuk bakım evleri bakımından ilgili özel düzenlemelerin öncelikle dikkate alınması gerekir.

Bu nedenle kamu kurumlarında kreş veya çocuk bakım yurdu konusunda değerlendirme yapılırken;

• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu,
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu,
• Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik,
• Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Çocuk Bakımevleri Hakkında Yönetmelik

gibi düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Emzirme Odası ile Çocuk Bakım Yurdu Arasındaki Fark

Emzirme odası ile çocuk bakım yurdu aynı şey değildir.

Emzirme odası, çalışanların emzirme dönemindeki çocuklarının bakım ve beslenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik özel olarak düzenlenen alandır.

Çocuk bakım yurdu ise özellikle 0-6 yaş grubundaki çocukların bakım ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla oluşturulan daha kapsamlı bir bakım hizmetidir.

Bu nedenle kadın çalışan sayısına göre ortaya çıkan yükümlülüğün doğru belirlenmesi gerekir.

Kadın çalışan sayısı	Genel yükümlülük
100’den az	Yönetmelikteki eşik açısından emzirme odası yükümlülüğü oluşmaz
100-150	Emzirme odası
150’den fazla	Çocuk bakım yurdu

Buradaki değerlendirmede mevzuatta belirtilen çalışan sayısının nasıl hesaplandığı ve işyerlerinin aynı belediye ve mücavir alan sınırları içerisindeki durumu ayrıca dikkate alınmalıdır.

İşverenler Nelere Dikkat Etmeli?

İşverenlerin emzirme odası ve çocuk bakım yurdu yükümlülüğünü değerlendirirken yalnızca mevcut çalışan sayısına bakması yeterli değildir.

Öncelikle işyerlerinin kapsamı ve aynı belediye/mücavir alan sınırları içerisinde bulunan işyerlerinin toplam kadın çalışan sayısı belirlenmelidir.

Ardından aşağıdaki hususlar kontrol edilmelidir:

1. İşyerinin 6331 sayılı Kanun kapsamında olup olmadığı belirlenmelidir.
2. Aynı işverene ait işyerlerinin belediye ve mücavir alan sınırları içerisindeki durumu değerlendirilmelidir.
3. Toplam kadın çalışan sayısı hesaplanmalıdır.
4. 100-150 kadın çalışan bulunması halinde emzirme odası yükümlülüğü değerlendirilmelidir.
5. 150’den fazla kadın çalışan bulunması halinde çocuk bakım yurdu yükümlülüğü değerlendirilmelidir.
6. Ortak emzirme odası veya çocuk bakım yurdu imkanları değerlendirilmelidir.
7. Yetkilendirilmiş kuruluşlarla anlaşma seçeneği değerlendirilmelidir.
8. Yurdun işyerine uzaklığı kontrol edilmelidir.
9. 250 metreden fazla uzaklık söz konusuysa ulaşım için taşıt sağlanması gerekliliği dikkate alınmalıdır.
10. Kamu kurumlarında çalışanların tabi olduğu özel mevzuat ayrıca incelenmelidir.

İSG Profesyonelleri Açısından Neden Önemli?

Emzirme odası ve çocuk bakım yurdu konusu yalnızca insan kaynakları veya idari işler açısından değerlendirilmemelidir.

İşyerindeki İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimi açısından da gebe ve emziren çalışanların çalışma koşulları önemli bir İSG konusudur.

Risk değerlendirmesi yapılırken gebe veya emziren çalışanların maruz kalabileceği risklerin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Özellikle;

• gece çalışması,
• fiziksel ve ergonomik riskler,
• kimyasal maddelere maruziyet,
• biyolojik riskler,
• ağır ve tehlikeli işler,
• uzun süre ayakta çalışma,
• ağır yük kaldırma,
• aşırı sıcak veya soğuk ortamlar

gibi faktörler çalışanların gebelik ve emzirme dönemleri açısından ayrıca ele alınmalıdır.

Bu nedenle işyerinde gebe veya emziren çalışanların bulunması halinde risk değerlendirmesi ve çalışma organizasyonu da buna göre gözden geçirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

100 kadın çalışanı olan işyerinde kreş zorunlu mu?

Hayır. Mevzuatta belirtilen eşikler açısından 100-150 kadın çalışanın bulunduğu işyerlerinde emzirme odası yükümlülüğü söz konusudur. Çocuk bakım yurdu bakımından ise kadın çalışan sayısının 150’den fazla olması önemlidir.

150 kadın çalışan varsa kreş zorunlu mu?

150 kadın çalışanın bulunması ile 150’den fazla kadın çalışanın bulunması arasında mevzuat açısından fark vardır. Çocuk bakım yurdu bakımından eşik “150’den fazla” kadın çalışan şeklindedir.

Emzirme odası kaç kadın çalışanda zorunlu?

100-150 kadın çalışanın bulunduğu işyerlerinde emzirme odası kurulması gerekir.

150’den fazla kadın çalışan varsa ne yapılmalıdır?

150’den fazla kadın çalışanın bulunması halinde 0-6 yaşındaki çocukların bırakılabileceği çocuk bakım yurdu kurulmasına ilişkin yükümlülük değerlendirilmelidir.

Birden fazla işyerindeki kadın çalışanlar birlikte hesaplanır mı?

İşverenin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan tüm işyerlerindeki kadın çalışanların toplam sayısı dikkate alınır.

İşveren kendi kreşini açmak zorunda mı?

Mevzuatta belirtilen şartlar çerçevesinde işverenler birden fazla işverenle ortak çözüm oluşturabileceği gibi, kamu kurumlarınca yetkilendirilmiş yurtlarla anlaşma yaparak da yükümlülüklerini yerine getirebilir.

Kreş işyerinden uzakta olabilir mi?

Çocuk bakım yurdunun işyerine 250 metreden daha uzak olması halinde işverenin çalışanların çocuklarının yurda ulaştırılması için taşıt sağlama yükümlülüğü bulunmaktadır.

Sonuç

İşyerlerinde emzirme odası ve çocuk bakım yurdu oluşturulması, çalışanların aile ve çalışma hayatını birlikte sürdürebilmeleri açısından önemli bir düzenlemedir.

6331 sayılı Kanun kapsamındaki işyerlerinde 100-150 kadın çalışan bulunması halinde emzirme odası, 150’den fazla kadın çalışan bulunması halinde ise çocuk bakım yurdu bakımından mevzuattaki yükümlülüklerin değerlendirilmesi gerekir.

Ancak özellikle kamu kurumlarında çalışan personel bakımından yalnızca 6331 sayılı Kanun’a bakılması yeterli değildir. Çalışanın tabi olduğu özel mevzuatın öncelikle değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle işverenler, kamu kurumları, insan kaynakları birimleri ve İSG profesyonelleri tarafından kadın çalışan sayısı, işyerlerinin konumu ve çalışanların tabi olduğu mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.

Not: Mevzuat zaman içinde değişebileceğinden, uygulama öncesinde ilgili kanun, yönetmelik ve güncel Resmî Gazete düzenlemelerinin kontrol edilmesi önemlidir.